Insulin दिवसभर का वाढत राहतो?

Insulin दिवसभर का वाढत राहतो? (आणि मग resistance कसं तयार होतं?)

एक साधं निरीक्षण सांगतो. आज अनेक लोकांचा दिवस असा असतो:

• सकाळी चहा + बिस्किट • नाश्ता • ऑफिसमध्ये पुन्हा चहा • दुपारचं जेवण • संध्याकाळी चहा + snack • रात्री जेवण

म्हणजे शरीराला दिवसात 6–7 वेळा खाण्याचा सिग्नल मिळतो.

1️⃣ प्रत्येक वेळेस insulin वाढतो

आपण काहीही खाल्लं—पोहे, बिस्किट, भाकरी, भात, फळ, snack—शरीराला वाटतं “आता glucose आला.” तेव्हा pancreas insulin सोडतो. Insulin चे काम सोपं आहे: रक्तातील साखर पेशींमध्ये पाठवणं.

2️⃣ समस्या कुठे सुरू होते?

जर जेवणानंतर 3–4 तास gap मिळाला तर insulin पुन्हा खाली येतो. पण दिवसभर सतत काहीतरी खाल्लं तर insulin खाली येण्याची संधीच मिळत नाही. तो दिवसभर थोडा-थोडा वाढलेलाच राहतो.

3️⃣ Insulin sensitivity म्हणजे काय?

सुरुवातीला शरीर insulin ला छान प्रतिसाद देतं. थोडा insulin आला की पेशी लगेच साखर आत घेतात. म्हणजे शरीर insulin ला “सहज ऐकतं.” यालाच म्हणतात insulin sensitivity.

4️⃣ मग insulin resistance कसं तयार होतं?

कल्पना करा तुम्हाला कोणी दर 10 मिनिटांनी फोन करत असेल तर? सुरुवातीला तुम्ही उचलता. पण सतत फोन आला की आपण म्हणतो “नंतर बोलू.” शरीरातही असंच होतं. Insulin सतत वाढत राहिला की पेशी त्याला कमी प्रतिसाद देऊ लागतात. यालाच म्हणतात insulin resistance.

5️⃣ मग sugar का वाढतो?

जेव्हा पेशी insulin नीट ऐकत नाहीत तेव्हा साखर रक्तातच राहते. मग रिपोर्टमध्ये दिसतं Blood sugar वाढलेला.

6️⃣ म्हणून routine महत्त्वाचं

जेव्हा रुग्ण • meal spacing ठेवतो • जेवणानंतर चालतो • dinner लवकर करतो • थोडा overnight gap ठेवतो

तेव्हा अनेकदा दिसतं शरीर पुन्हा insulin ऐकायला लागतं.

आपण हे का सांगत आहोत? आजकाल diabetes साठी

• reversal programs • special diets • supplements

याबद्दल खूप चर्चा होते. पण एक गोष्ट अनेकदा सांगितली जात नाही की शरीरात नेमकं काय घडतं. कारण हे समजलं की अनेक निर्णय सोपे होतात.

लक्षात ठेवा, Diabetes म्हणजे फक्त “साखर जास्त” अशी गोष्ट नाही. अनेकदा ती असते insulin दिवसभर जास्त राहण्याची अवस्था.

म्हणून कधी कधी उपचाराची सुरुवात फक्त एका बदलाने होते— शरीराला insulin पासून थोडा आराम देणं.

हे वाचताना तुमच्या मनात कधी असा विचार आला का, “कदाचित माझ्या शरीरालाही दिवसभर आराम मिळत नाही…”

जर असं वाटलं असेल तर फक्त emoji ने reply करा 👇

🤔 हो, विचार करायला लावलं 👍 हे routine करून पाहीन 📤 ही माहिती कुणाला share करतोय

आपण सगळे मिळून आरोग्य समजून घेण्याची संस्कृती बदलू शकतो.

Dr Ravindra L Kulkarni MD, DNB, FSCAI (Cardiology) Just For Hearts