रोज 10,000 Steps पूर्ण झाले तरी Brisk Walking का महत्त्वाची आहे?

अनेक Active लोकांना असा प्रश्न पडतो, “मी रोज 10,000 Steps चालतो. तरी तुम्ही Brisk Walking का सांगता? Steps पूर्ण झाले की Exercise झाली ना?”

याचे उत्तर आहे की आपण किती चाललो आणि चालताना शरीराला किती Effort द्यावा लागतो, हे दोन वेगळे आहेत. दोन्ही महत्त्वाचे आहेत, पण शरीराला मिळणारा फायदा नेहमी सारखा नसतो.

1. Steps ने काय दर्शवतात? Steps म्हणजे दिवसभरातील Activity Volume, म्हणजे आपल्या हालचालीचे प्रमाण. घरात, ऑफिसमध्ये, बाजारात किंवा चालताना Steps जमा होतात. त्यामुळे निष्क्रिय वेळ कमी होतो, ऊर्जा खर्च होते आणि Metabolic Health सुधारू शकते.

2025 मधील एका मोठ्या Scientific Review नुसार, रोज सुमारे 7,000 Steps चालण्याचा अनेक चांगल्या आरोग्यपरिणामांशी संबंध आहे. त्यामुळे 10,000 Steps हा प्रत्येकासाठी अनिवार्य किंवा जादुई आकडा नाही.

2. Brisk Walking मध्ये काय वेगळं? Brisk Walking मध्ये केवळ Steps वाढत नाहीत, तर शरीराला अधिक Effort द्यावा लागतो.

- Heart Rate आणि श्वासोच्छ्वास वाढतात. - Heart आणि Lungs अधिक काम करतात. - Muscles ना नियमित Aerobic Challenge मिळतो.

अशा Moderate-Intensity Activity मुळे Cardiorespiratory Fitness सुधारू शकते.

पण जर तुमच्या 10,000 Steps मध्ये आधीच 30 मिनिटं Brisk Walking असेल, तर वेगळ्या 30 मिनिटांच्या चालण्याची गरज नाही.

महत्त्वाचे म्हणजे Steps विरुद्ध Brisk Walking नाही, तर Steps मध्ये किती Intensity आहे हे महत्त्वाचे आहे.

3. Brisk Walking म्हणजे किती वेगाने चालायचे? प्रत्येकाची Fitness वेगळी असते, त्यामुळे सर्वांसाठी एकच Walking Speed योग्य नसतो. Talk Test ही सोपी पद्धत आहे:

- चालताना श्वास थोडा वेगवान होतो. - बोलता येतो, पण सहज गाणं म्हणता येत नाही. - Effort जाणवतो, पण असामान्य धाप लागत नाही.

हे अनेकांसाठी Moderate Intensity चे लक्षण आहे.

Heart Disease असलेल्या किंवा Beta-blockers घेणाऱ्या लोकांनी Pulse वरून Exercise Intensity ठरवू नये. Talk Test, जाणवणारा Effort आणि वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ला महत्त्वाचा आहे.

4. Fitness साठी काय आवश्यक? WHO Guidelines नुसार:

- आठवड्याला 150–300 मिनिटं Moderate-Intensity Aerobic Activity. - आठवड्यातून किमान 2 दिवस Strength Training. - दिवसभर जास्त वेळ बसून राहणं कमी करणं.

तीन गोष्टी लक्षात ठेवा:

- Steps = किती हालचाल झाली. - Intensity = किती Effort लागला. - Fitness = सातत्यपूर्ण Training मुळे विकसित होणारी शारीरिक क्षमता.

हे तिन्ही महत्त्वाचे आहेत आणि एकमेकांची जागा घेत नाहीत.

5. पुढील 7 दिवस एक प्रयोग करा: तुमचं नेहमीचं Walking सुरू ठेवा, पण रोज दोन गोष्टी नोंदवा:

- Total Steps - दिवसभरात किती चाललात? - Brisk Minutes - त्यापैकी किती मिनिटं Moderate Effort झाला?

Just For Hearts App मधील Steps आणि Exercise Trackers वापरा.

App नसेल तरही सुरुवात करता येते, Premium आवश्यक नाही.

Brisk Walking ची सवय नसेल तर सुरुवातीला 10–15 मिनिटं चालायला सुरुवात करा आणि हळूहळू वाढवा.

7 दिवसांनी स्वतःला विचारा:

- Steps भरपूर असूनही Brisk Minutes कमी आहेत का? - कमी Steps असलेल्या दिवशीही चांगला Aerobic Effort झाला का? - चालताना Effort कसा जाणवतो आणि तो बदलतोय का?

एका आठवड्यात Fitness बदलणे अपेक्षित नाही, पण Activity मधला फरक समजायला सुरुवात होईल.

Walking करताना Pulse किती असावा, Brisk Walking सुरक्षित आहे का, किंवा Heart Disease, Diabetes, Joint Pain असल्यास Exercise कसे ठरवावे, यासाठी वैद्यकीय सल्ला घ्या.

Steps दाखवतात तुम्ही किती हालचाल करता, Intensity दाखवते तुम्ही किती मेहनत करता.

10,000 Steps आणि 30 मिनिटं Brisk Walking हे एकमेकांचे पर्याय नाहीत.

दिवसभर अधिक हालचाल करा, तुमच्या क्षमतेनुसार Brisk Effort ठेवा आणि Muscle Strength वरही काम करा.

कारण आरोग्यासाठी फक्त Steps चा आकडा नाही, तर शरीराची कार्यक्षमता सुधारणे महत्त्वाचे आहे.

⚠️ व्यायामात छातीत दुखणं, चक्कर, किंवा असामान्य धाप असल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्या.

डॉ. रवींद्र एल कुलकर्णी MD, DNB FSCAI Cardiology Just For Hearts